Wskazał on, że przyczyną obecnego kryzysu w Kościele nie tyle jest świat zewnętrzny i panujące w nim zło, ile przede wszystkim brak wiary w samym Kościele. Praktyczny ateizm nie na tym polega, że całkowicie odrzuca się Boga, ale odkłada się Go na bok. W ten sposób stopniowo, ale nieprzerwanie rozluźnia się i marginalizuje wiarę religijną.

   Przypomniał, że Jan Paweł II przyczynił się do rozpadu Związku Sowieckiego, narzucającego ateizm światu, ale ta wygrana wojna na szczeblu ideologicznym nie uchroniła przed popadnięciem w konflikt z globalnym ateizmem praktycznym, który nawet nie zamierza zaprzeczać istnieniu Boga, ale uważa ten problem za nieistotny dla współczesnego życia. Skutkiem tej groźnej choroby jest spustoszenie Europy, przez wieki kształtującej cywilizację zachodnią swą katolickością. Tam wiara umiera lub już umarła - mówił kardynał. Groźniejsze jednak jest to, że w samym Kościele teolodzy, osoby konsekrowane mówią o konieczności dostosowania naszej teologii moralnej do poglądów, które są wyłącznie ludzkimi. Kościół oparty na rozwiązaniach ludzkich, staje się jedynie Kościołem ludzkim.

   Co z tym zrobimy? Kardynał pytał: Ilu katolików uczęszcza co tydzień na Mszę św? Ilu uczestniczy w życiu Kościoła lokalnego? Ilu z nich żyje tak, jakby Chrystus istniał, jakby odnajdywali Go w swych bliźnich lub z mocną wiarą, że Kościół jest Mistycznym Ciałem Chrystusa? Ilu księży sprawuje Najświętszą Eucharystię tak, jakby byli naprawdę alter Christus, a tym bardziej ipse Christus - samym Chrystusem? Ilu wierzy w Jego rzeczywistą obecność w Eucharystii? Wyraził obawę, że takich ludzi jest bardzo niewielu, bo żyjemy tak, jakbyśmy nie potrzebowali odkupienia przez Krew Chrystusa.

   Przestrzegł on przed spychaniem Objawienia na drugi plan lub traktowaniem go na równi ze współczesnym doświadczeniem i nauką: wiara, o której my  sami możemy decydować, nie jest wiarą.

   Młoda wiara Amerykanów jest ich atutem. Ona wciąż dojrzewa i szuka najlepszych sposobów oddania Ewangelii, wierze w Jezusa Chrystusa i ochronie naszej świętej Tradycji. Podobnie zresztą młody Kościół na Czarnym Lądzie dal heroiczne świadectwo wiary, wyrażając swój sprzeciw wobec dokumentu Fiducia Supplicans, wydanego w grudniu ubiegłego roku przez Watykan, który zezwalał na pozaliturgiczne błogosławieństwa par tej samej płci, który kardynał nazwał błędnym.

   W sytuacji, gdy wiara w Europie umiera lub już zmarła, Kościół potrzebuje czerpać światło z takich miejsc jak Afryka i Ameryka, gdzie wiara jeszcze żyje  - powiedział kardynał. Na zakończenie zaś dodał: Jeśli wy, katolicy tego kraju, możecie być znakiem sprzeciwu dla waszej kultury, to Duch Święty dokona przez was wielkich rzeczy.